Relacje polsko-niemieckie – od wrogości do przyjaźni

Relacje polsko-niemieckie – od wrogości do przyjaźni

W czwartek 19 marca 2015 r. Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego oraz Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego zorganizowały konferencję inaugurującą cykl spotkań o współczesnych Niemczech. W debacie moderowanej przez prof. dr hab. Jerzego Sułka wzięli udział: dr Agnieszka Łada z Instytutu Spraw Publicznych, prof. dr hab. Witold Góralski z Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w Warszawie oraz gość specjalny – sekretarz stanu, pełnomocnik Prezesa Rady Ministrów ds. dialogu międzynarodowego prof. Władysław Bartoszewski.

W trakcie ostatniej „debaty czwartkowej”, która miała miejsce w Bibliotece Publicznej m.st. Warszawy, uczestnicy dyskutowali o dynamice stosunków polsko-niemieckich w ostatnich latach. Dyskusję zainicjował minister Władysław Bartoszewski, który przedstawił problematykę trudnych relacji z Niemcami oraz drogę do pojednania między narodami przez pryzmat osobistych doświadczeń m.in. z czasów II wojny światowej, okresu powojennego, a także stanu wojennego. Nieoceniony wkład w dyskusję miały dygresje ministra Bartoszewskiego dotyczące jego kontaktów – zarówno prywatnych, jak i służbowych – z niemieckim środowiskiem politycznym oraz akademickim.

Według prof. dr hab. Witolda Góralskiego, kluczem do zrozumienia trudnej historii – która równocześnie dzieli i łączy oba narody – jest droga do polsko-niemieckiego pojednania. Profesor zwrócił uwagę, że proces ten został zapoczątkowany 50 lat temu przez orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich w 1965 r. O stopniowej poprawie relacji polsko-niemieckich świadczyła także postawa społeczeństwa niemieckiego, które materialnie wspierało Polaków w trakcie stanu wojennego. Pojednanie narodów nie byłoby możliwe bez zdecydowanych działań polskich oraz niemieckich polityków. Jednym z najważniejszych symboli przemian jakie nastąpiły w pierwszych latach po upadku systemu komunistycznego była msza w Krzyżowej, w której udział wzięli ówczesny premier RP Tadeusz Mazowiecki oraz kanclerz Niemiec Helmut Kohl.

Poruszone w trakcie debaty aspekty historyczne zostały uzupełnione przez badania statystyczne zaprezentowane przez dr Agnieszkę Ładę. Ekspertka Instytutu Spraw Publicznych zwróciła uwagę na dynamiczną zmianę postawy Polaków wobec Niemców w ciągu ostatnich dwóch dekad. Według badań CBOS przeprowadzonych w 1990 r. Polacy postrzegali zjednoczone Niemcy jako potencjalne zagrożenie dla polskich interesów. Jedynie 23 proc. ankietowanych deklarowało sympatię dla narodu niemieckiego, a 47 proc. wierzyło w polsko-niemieckie pojednanie. Najnowsze badania wskazują  na zdecydowany wzrost akceptacji zarówno dla państwa, jak i społeczeństwa niemieckiego – ponad 75 proc. respondentów akceptuje Niemców w różnych rolach społecznych (np. mieszkaniec, przełożony, pracownik itp.) w swoim bliskim otoczeniu.

Paneliści zwrócili także uwagę na kwestie, które dzieliły do tej pory Polskę i Niemcy, jak np. spojrzenie na politykę Federacji Rosyjskiej. Prof. dr hab. Witold Góralski podkreślił, że zarówno media, jak i społeczeństwo niemieckie dostrzega zagrożenia wynikające z agresywnej postawy Władimira Putina oraz rosyjskiej propagandy.

Wydarzenie zorganizowane przez Fundację im. Kazimierza Pułaskiego oraz Bibliotekę Publiczną m.st. – Bibliotekę Główną Województwa Mazowieckiego jest pierwszym spotkaniem z cyklu debat o stosunkach polsko-niemieckich. Dyskusje poświęcone Republice Federalnej Niemiec będą organizowane w każdy trzeci czwartek miesiąca.