Polityka Zagraniczna i Integracja Europejska

Porozumienie zawarte między Kurdami a rządem Ahmeda asz-Szary to bardzo dobra wiadomość stwarzająca szanse na stabilizację Syrii. Jego kluczowym elementem jest ogłoszone przez Mazluma Abdi rozwiązanie Syryjskich Sił Demokratycznych (SDF) jako odrębnej formacji i integracja struktur z syryjskimi siłami rządowymi na zasadzie zorganizowanej poprzez utworzenie na bazie SDF 5 nowych brygad. Porozumienie to jest również w interesie Europy, gdyż jego skuteczna implementacja zmniejszyłaby ryzyko presji migracyjnej i podwyższonego zagrożenia terrorystycznego.

Wystąpienie prezydenta Palestyny Mahmuda Abbasa zostało odtworzone z nagrania, bo jego delegacja nie otrzymała amerykańskich wiz. Abbas mówił o ludobójczej wojnie w Gazie, ostrzegał, że zagrożone jest już samo istnienie narodu palestyńskiego, i zaapelował do Donalda Trumpa, by dotrzymał zobowiązania, że nie dopuści do aneksji ziem palestyńskich.

Pierwszy dzień debaty przyniósł wspólną diagnozę rozpadu porządku. Drugi przyniósł spór o to, czy ONZ warto w ogóle naprawiać. Premier Rwandy Justin Nsengiyumva stwierdził, że Organizacja lepiej reaguje na kryzysy, niż im zapobiega, i że instytucje zdobywają legitymację nie obietnicami, lecz wynikami.

Z wystąpień pierwszego dnia debaty generalnej Zgromadzenia Ogólnego ONZ wyłania się dość spójna diagnoza, na którą nie ma wspólnego lekarstwa. Sekretarz generalny ONZ António Guterres mówił o czterech wyzwaniach związanych ze sprawowaniem władzy, czyli wojnie, nierównościach, zmianie klimatu i sztucznej inteligencji.

Gdy Pentagon dokonuje przeglądu amerykańskiej obecności wojskowej w Europie, a stolice sojusznicze szacują jego możliwe następstwa, przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wykorzystała wrześniowe orędzie o stanie Unii do przedstawienia dwóch inicjatyw szczególnie wykraczających poza dotychczasowy repertuar unijnej polityki zewnętrznej: oferty statusu członka stowarzyszonego dla Kanady oraz projektu Europejskiej Rady Bezpieczeństwa.

7 września 2026 roku w Kabulu podpisano umowę, która w normalnych okolicznościach byłaby wiadomością wyłącznie branżową. Saudyjska grupa Delta zawarła z talibskim Ministerstwem Górnictwa i Ropy porozumienie w sprawie poszukiwania ropy i gazu na zachodzie kraju, w prowincji Herat, przy granicy z Iranem i Turkmenistanem.

Wybory do Dumy, które odbędą się 18-20 września, są nie tyle aktem demokratycznym, ile pośrednim wskaźnikiem, w jaką stronę zmierza rosyjski reżim autorytarny. Wyniki tego quasiwyborczego spektaklu pozwolą ocenić, jak skutecznie Kreml zdoła utrzymać pozory stabilności w obliczu rosnących strat na froncie, wewnętrznych podziałów w elitach walczących o przejęcie skonfiskowanego majątku oraz społecznego kontraktu, który od roku 2000 był już trzykrotnie redefiniowany i stopniowo pozbawiany treści w jakikolwiek sposób pozytywnie wpływającej na życie zwykłych obywateli.

Od 2022 roku Rosja systematycznie atakuje ukraińską infrastrukturę energetyczną. Pierwsza fala ataków celowała w podstacje, uniemożliwiając dystrybucję energii; druga uderza bezpośrednio w moce wytwórcze. Według danych cytowanych przez BGK, Ukraina utraciła około 70% przedwojennej mocy wytwórczej energii, a produkcja gazu spadła w 2025 roku o około 40%. Celem energetycznego terroryzmu pozostaje sparaliżowanie gospodarki i złamanie woli oporu – nie tylko poprzez utrudnienia wynikające z ograniczeń w dostępie do prądu, wody i ogrzewania, ale przez warunki bezpośrednio zagrażające życiu cywilów, zwłaszcza w okresie zimowym.

1 września 2026 roku Biszkek przyjął siedemnastu szefów państw i rządów na doroczny szczyt Szanghajskiej Organizacji Współpracy, dwudziesty szósty w jej historii, zwołany w dwudziestą piątą rocznicę powstania organizacji. Gospodarz spotkania, Kirgistan, który właśnie zakończył roczne przewodnictwo, kilka tygodni wcześniej został wybrany na niestałego członka Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych na lata 2027 i 2028, a w tych samych wyborach miejsce dla grupy zachodniej przegrały Niemcy.

Na kilka dni przed pierwszym szczytem Karpackiej Inicjatywy Integracyjnej, zaplanowanym na wrzesień 2026 roku w obwodzie iwanofrankiwskim, Warszawa wciąż nie wie, kogo na niego wyśle. Na szczyt Wołodymyr Zełenski zaprosił przedstawicieli siedmiu państw regionu, a wśród nich Polskę, on sam pilotuje projekt osobiście, część liderów już potwierdziła udział, na miejsce ma przyjechać ponad pięciuset przedstawicieli biznesu, a mimo to polska decyzja o szczeblu reprezentacji nadal nie zapadła.

Iran wychodzi z wojny z Izraelem i USA wzmocniony bez względu na to jakie poniósł koszty. Jeśli nie dojdzie do trwałego załamania negocjacji, może on zresztą bardzo szybko odrobić straty, a ze swoim potencjałem ma szansę stać się w ciągu kilku lat jedną z największych gospodarek na świecie. Kluczowe znaczenie ma przy tym nie kwestia nuklearna, lecz rozgrywka o Cieśninę Ormuz.

Unijny Mechanizm Ochrony Ludności powstał jako narzędzie szybkiej, punktowej pomocy między sąsiadami w odpowiedzi na zdarzenia przekraczające możliwości reakcji jednego państwa – od pożarów, powodzi i trzęsień ziemi, po awarie przemysłowe, skażenia chemiczne czy katastrofy spowodowane przez człowieka. Dwie ostatnie dekady, a zwłaszcza wydarzenia ostatnich lat – pandemia COVID-19 i wojna w Ukrainie – przetestowały go jednak w sposób, jakiego architekci mechanizmu nie przewidzieli: nie jako pojedyncze, zamknięte zdarzenie, lecz jako przewlekły, wielowymiarowy kryzys bez jasnego momentu zakończenia.

Pod koniec marca 2026 roku, miesiąc po wybuchu wojny z Iranem, Wołodymyr Zełenski objechał w trzy dni Dżuddę, Abu Zabi, Dohę i Amman. Z Arabią Saudyjską, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Katarem i Jordanią podpisał umowy o współpracy obronnej, przewidujące wspólne inwestycje, wspólną produkcję oraz przekazywanie doświadczeń i rozwiązań w obronie przed rakietami i bezzałogowcami.

W ostatnich miesiącach obserwujemy bardzo znaczącą zmianę w relacjach międzynarodowych. Zmienia się sposób, w jaki państwa budują swoją pozycję w systemie międzynarodowym. Coraz więcej państw średnich nie organizuje już całej swojej strategii wokół jednego centrum ani nie traktuje relacji z konkurującymi mocarstwami jako wzajemnie wykluczających się.

Gwałtowna zmiana położenia strategicznego Polski po 2022 roku, wywołana pełnoskalową agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, wymusiła radykalne przyspieszenie oraz rozszerzenie programów modernizacji Sił Zbrojnych RP. Choć Polska od 2015 roku wypełniała sojusznicze zalecenia NATO, przeznaczając na obronność minimum 2% PKB, konflikt za wschodnią granicą stał się impulsem do bezprecedensowego skoku wydatków.

Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego wspólnie z Polską Izbą Dual-Use oddaje do rąk decydentów i opinii publicznej raport o tym, jak przełożyć komponent 1,5% PKB na bezpieczeństwo i odporność cywilną na realne zdolności państwa. Publikacja ukazuje się przy okazji szczytu NATO w Ankarze (7–8 lipca), na którym doprecyzowany ma zostać katalog wydatków kwalifikowanych w ramach tego komponentu.

Szczyt w Ankarze dostarczy kontraktów, memorandów i listów intencyjnych, jednak nie wyklaruje tego, czego Europie brakuje w stopniu szczególnie dotkliwym - własnej odpowiedzi na pytanie o długofalowy kierunek podejmowanej transformacji. U źródła współczesnego kryzysu tożsamościowego leży bowiem nie deficyt środków finansowych, lecz brak wspólnej europejskiej kultury strategicznej, który Ankara może szczególnie uwidocznić, udowadniając, że materialne zbrojenia wyprzedzają zdolność do definiowania kierunków wspólnego działania.

Przestrzeń informacyjna stała się jednym z kluczowych wymiarów współczesnej rywalizacji politycznej i geopolitycznej. Państwa, organizacje polityczne, media oraz aktorzy niepaństwowi coraz częściej konkurują nie tylko o kontrolę nad terytorium, zasobami czy zdolnościami wojskowymi, ale również o zdolność kształtowania percepcji społecznej, interpretacji wydarzeń oraz zaufania obywateli do instytucji publicznych. W rezultacie informacje i narracje stały się istotnym elementem bezpieczeństwa państw oraz odporności społeczeństw demokratycznych.

Nearly four years after the beginning of the full scale Russian invasion on Ukraine, Poland faces a strategic decision on how to advance cooperation with Ukraine in the rapidly growing field of military drone production. The choice lies between basing this partnership on the NATO frameworks or pursuing it bilaterally. Each of the options presents specific advantages and trade-offs in terms of speed, control, industrial benefit, and strategic influence.

Wojna Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem rozgrywa się w warunkach poważnego kryzysu międzynarodowego ładu liberalnego ustanowionego po II wojnie światowej. Konflikt ten ilustruje szereg wstrząsów, które pogłębiają ten  kryzys i delegitymizują jego dotychczasowy porządek aksjologiczny.