Rok 2015 jednym z najważniejszych w historii Chin

Rok 2015 jednym z najważniejszych w historii Chin

W czwartek 26 marca 2015 r. w siedzibie Biblioteki Publicznej m. st. Warszawy miała miejsce kolejna debata z cyklu „Chiny – nowa potęga”, poświęcona zmianom w polityce wewnętrznej Chin. W spotkaniu współorganizowanym m.in. przez Fundację im. Kazimierza Pułaskiego i Centrum Cywilizacji Azji Wschodniej SWPS wzięli udział amb. Ksawery Burski oraz prof. Bogdan Góralczyk (Uniwersytet Warszawski). Debatę moderował dr Artur Gradziuk z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. 

Były ambasador RP w Chińskiej Republice Ludowej Ksawery Burski zwrócił uwagę na ogromny postęp gospodarczy Chin. W ciągu ostatnich 35 lat Chiny wyprzedziły m.in. Japonię oraz Niemcy i  stały się drugą gospodarką świata (PKB ChRL jest większy niż reszty państw BRICS). Według ambasadora Chiny zawdzięczają ogromny skok woli politycznej i szerokiej współpracy ekonomicznej. Dużą rolę odgrywa Narodowa Komisja Rozwoju i Reform, która selekcjonuje najlepsze pomysły na usprawnienie państwa. Debatę o gospodarce Chin wspierają także władze Państwa Środka, które co roku zapraszają najwybitniejszych specjalistów z całego świata w dziedzinie ekonomii, którzy wymieniają się sugestiami i pomysłami nad dalszym rozwojem kraju.

Ambasador wspomniał, że nowy przewodniczący ChRL Xi Jinping skrytykował wcześniejsze reformy. Wprowadzane obecnie zmiany w planach gospodarczych zakładają m.in. zmniejszenie importu rudy żelaza, co może wpłynąć na kontakty z Australią, Indiami czy Brazylią, które są głównymi eksporterami tego surowca do Chin. Chińczycy odchodzą również stopniowo od przestarzałych technologii i  wkraczają w tzw. ,,nowy stan normalny”. Jak zapowiedział premier Chin Li Keqiang, wzrost PKB powinien się utrzymywać na poziomie 7 proc. rocznie. Zmiana dotychczasowej polityki podyktowana jest przede wszystkim stanem środowiska naturalnego. Chińczycy planują zmniejszenie wydobycie węgla oraz wzrost innowacyjności gospodarki narodowej. Ambasador Burski podkreślił, że ambitne plany władz ChRL będą wymagały współpracy z USA. Panelista podkreślił także, że szansą na podtrzymanie rozwoju chińskiej gospodarki są studenci, którzy po studiach za granicą wracają do kraju. Podlegają oni specjalnej selekcji, a po powrocie czekają na nich oddzielne ośrodki badawcze.

Drugi z zaproszonych ekspertów prof. Bogdan Góralczyk postawił na początku swojego wystąpienia dwie tezy. Po pierwsze, rok 2015 może być jednym z ważniejszych w historii Chin, podobnie jak rok 1978. Po drugie, nowy przywódca ChRL wyłania się jako lider na miarę poprzednich wielkich reformatorów – Mao Zedonga i Deng Xiaopinga.

Nowy przewodniczący ChRL obecnie promuje hasło ,,Chiński sen”, a wraz z nową polityką nastąpiła zmiana najważniejszych filarów, na których będzie rozwijane państwo. Są to zrównoważony rozwój, wewnętrza konsumpcja, zielona (bezwęglowa) gospodarka, budowa klasy średniej (społeczeństwo umiarkowanego dobrobytu), innowacyjna gospodarka i społeczeństwo. Prof. Góralczyk zaznaczył też, że Chiny w przypadku sukcesu reform mogą wyprzedzić USA w roli gospodarczego lidera. Od 2006 r. poziom rezerw walutowych ChRL zwiększył się z 1 bln do 4 bln dolarów. Tak duże rezerwy mogą destabilizować jednak sytuację gospodarczą na świecie.

Prof. Góralczyk zwrócił również uwagę na kampanię antykorupcyjną i zmiany na szczycie władzy. Profesor wspomniał również b. chińskiego ministra bezpieczeństwa publicznego Zhou Yongkanga oraz wiceprzewodniczącego Naczelnego Wydziału Logistyki Gu Junshana, którzy zostali zatrzymani. W jego opinii prezydent wykazał się dużą odwagą, jednakże naruszył w ten sposób wiele interesów i może w przyszłości napotkać przeszkody w realizacji swoich celów. Ambasador Burski podkreślił jednak, że walka z korupcją „jest dosyć wybiórcza i zawsze taka była”.

W opinii obu ekspertów największym zagrożeniem dla Chin jest stan środowiska naturalnego, w szczególności zanieczyszczenie powietrza, wód i gleby. Czynniki te są coraz bardziej zauważalne przez obywateli i mogą wpłynąć destabilizująco na państwo. W przyszłości problemem może być także separatyzm oraz rozwarstwienie społeczne. Eksperci podkreślili, że rozwój gospodarki chińskiej nie będzie możliwy bez stabilności wewnętrznej oraz zewnętrznej. Według prof. Góralczyka Chiny nie będą zainteresowane dalszą eskalacją i pokazem siły na Morzu Południowochińskim i Wschodniochińskim.

Oprac. Łukasz Kobierski