W dniach 12–13 października odbyła się 13. edycja Warsaw Security Forum, organizowana przez Fundację im. Kazimierza Pułaskiego. Krajem Partnerskim tegorocznej edycji była Norwegia. Forum zgromadziło prezydentów i premierów, w tym premiera Polski Donalda Tuska, premiera Norwegii Jonasa Gahra Støre i premiera Litwy Mindaugasa Sinkevičiusa. Do Warszawy przyjechali także ministrowie spraw zagranicznych i obrony z całej Europy, komisarze europejscy, kierownictwo NATO oraz ponadpartyjna delegacja Kongresu USA. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski połączył się z uczestnikami za pośrednictwem łącza wideo.

Tegoroczna edycja zgromadziła 2 872 uczestników z 90 państw, w tym 399 prelegentów i gości specjalnych oraz 422 członków oficjalnych delegacji. Na marginesie debat uczestnicy odbyli 300 spotkań bilateralnych. Dzięki 371 akredytowanym dziennikarzom dyskusje dotarły do odbiorców daleko poza salami konferencyjnymi. Forum mogło się odbyć dzięki ponad 110 partnerom: instytucjom polskim i sojuszniczym, przemysłowi, ośrodkom analitycznym i mediom.

Forum zebrało się w tygodniu, który wystawił jedność sojuszniczą na próbę. Kilka dni przed jego otwarciem Waszyngton ogłosił porozumienie z Moskwą w sprawie eksportu rosyjskiego oleju napędowego. Wkrótce potem ogłoszono rozejm energetyczny. Kijów dowiedział się o nim z mediów, a Rosja odpowiedziała na niego nowymi uderzeniami w ukraińską sieć energetyczną. W tych okolicznościach debaty w Warszawie koncentrowały się na trzech priorytetach. Pierwszym było zakończenie rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie na warunkach zapewniających trwały pokój. Drugim było utrzymanie zaangażowania Stanów Zjednoczonych w bezpieczeństwo Europy, zaś trzecimi – budowa siły militarnej, przemysłowej i społecznej, na której opiera się wiarygodne odstraszanie.

Bez złudzeń wobec Rosji

W poniedziałek 12 października prof. Katarzyna Pisarska, przewodnicząca Warsaw Security Forum, otworzyła konferencję. Przypomniała, że rok wcześniej Forum obradowało pod hasłem, które stanowiło jednocześnie ostrzeżenie #DividedWeFall. Miesiące, które upłynęły od tamtej pory, pokazały, że Europa jest w stanie udźwignąć ciężar odpowiedzialności za własną obronę. Rosja ponosi ogromne straty, Ukraina skutecznie walczy, a Europa zobowiązała się do wsparcia w wysokości 90 mld euro. Moskwa podniosła jednak budżet obronny na przyszły rok o 27% i nasiliła kampanię hybrydową przeciwko Europie. Zdaniem prof. Pisarskiej dowodzi to, że Rosja przygotowuje się do wojny, a nie do pokoju. Niebezpieczeństwo polega na tym, że Rosja szybciej zamienia swoje zasoby w broń, niż Europa zamienia swoje zasoby w decyzje. Z tej diagnozy wynikały trzy apele. Pierwszy dotyczył przekazania Ukrainie zamrożonych rosyjskich aktywów. Drugi dotyczył dostarczenia pocisków przechwytujących, które zamkną przestrzeń powietrzną nad ukrainą. Trzeci dotyczył zaostrzenia, a nie łagodzenia presji sankcyjnej na Moskwę.

„Wspierajmy Ukrainę nie tak długo, jak będzie trzeba, lecz wszystkim, co możliwe.“ – prof. Katarzyna Pisarska, przewodnicząca Warsaw Security Forum

Premier Donald Tusk obarczył Rosję pełną odpowiedzialnością za wojnę. Ostrzegł, że każda próba przedstawiania jej jako konfliktu, za który winę ponoszą obie strony, służy agresorowi. Moskwa – mówił premier – dąży do dominacji, a nie do zawieszenia broni czy deeskalacji. Zapowiedział, że w Brukseli będzie przekonywał europejskich partnerów do rozważenia ostrzejszych sankcji. Zapewnił również, że Polska nie wyśle żadnego sygnału ustępowania wobec rosyjskiego zastraszania ani osłabienia wsparcia dla Ukrainy. Warszawa jest jego zdaniem właściwym miejscem i właściwym momentem na debatę o bezpieczeństwie Polski, Europy i Ukrainy.

„Europa, NATO i cały wolny świat nie dadzą się złamać ani zastraszyć.“ – Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów RP

Prezydent Wołodymyr Zełenski przemawiał do uczestników Forum zdalnie. Powiedział, że Kijów dowiedział się o zapowiedzianym rozejmie energetycznym z mediów, a rosyjskie ataki na ukraińskie obiekty energetyczne, w tym na elektrownię w Charkowie, nadal trwały. Zadeklarował, że Ukraina wstrzyma uderzenia w infrastrukturę energetyczną, gdy tylko Rosja uczyni to samo. Jego zdaniem obecna sytuacja wymaga amerykańskiej presji na Moskwę, a nie łagodzenia sankcji czy ustępstw. Prezydent ostrzegł, że ukraiński wywiad zidentyfikował rosyjskie plany licznych operacji hybrydowych wymierzonych w państwa europejskie. Zaapelował o amunicję do ukraińskich F-16 i pociski przechwytujące dla obrony powietrznej. Prosił też o finansowanie krajowej produkcji uzbrojenia i dronów oraz o ściślejszą współpracę przemysłowo-obronną z Polską. Na zakończenie wezwał, by na drodze Ukrainy do Unii Europejskiej nie było żadnych przerw. Ukraińcy stoją w obliczu kolejnej wojennej zimy i powinni widzieć swoją europejską przyszłość na wyciągnięcie ręki.

„Musimy zakończyć rosyjską wojnę. Musimy zagwarantować bezpieczeństwo. Musimy trwać razem – Europa i Stany Zjednoczone.“ – Wołodymyr Zełenski, prezydent Ukrainy

Premier Litwy Mindaugas Sinkevičius rozmawiał na scenie ze swoim norweskim odpowiednikiem. Przekonywał, że Europa musi zapracować na swoje miejsce przy podejmowaniu decyzji o własnym bezpieczeństwie: „Nikt nie zaoferuje nam, Europejczykom, miejsca przy stole decyzyjnym wyłącznie z uprzejmości“. Dodał, że zobowiązania muszą szybciej przekładać się na zdolności, ponieważ „strategie i plany są niezbędne, ale to nie one odstraszają Rosję“. Premier Norwegii Jonas Gahr Støre wezwał państwa mające wpływ na Moskwę, w tym Chiny i Indie, by doprowadziły Rosję do stołu negocjacyjnego. Zaapelował też do Europy, by już teraz planowała swoje bezpieczeństwo po zakończeniu wojny.

SACEUR przedstawił natowską teorię zwycięstwa

Kluczowym momentem pierwszego dnia Forum było wystąpienie gen. Alexusa G. Grynkewicha, Naczelnego Dowódcy Sojuszniczych Sił NATO w Europie (SACEUR). Gen. Grynkewich po raz pierwszy publicznie przedstawił swoją Teorię Zwycięstwa (Theory of Victory). Opiera się ona na strategii odstraszania i obrony obszaru euroatlantyckiego, uzgodnionej przez wszystkie 32 państwa sojusznicze. Czerpie też z lekcji wojen w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. Teoria zakłada obronę opartą na odmowie (denial defence), realizowaną w trzech krokach. NATO zablokuje początkowy atak. Jeśli atak będzie trwał, Sojusz stępi jego impet. W razie potrzeby rozbije siły i system prowadzenia wojny wymierzone w Sojusz. Celem jest uniemożliwienie zajęcia jakiegokolwiek terytorium sojuszniczego, tak by ciężar eskalacji spoczywał w całości na agresorze.

„Jedność jest naszą siłą.“ – gen. Alexus G. Grynkewich, Naczelny Dowódca Sojuszniczych Sił NATO w Europie

Ten sam przekaz przewijał się przez cały program w wystąpieniach najwyższego kierownictwa NATO. Przewodniczący Komitetu Wojskowego NATO adm. Giuseppe Cavo Dragone ocenił, że pod względem militarnym Sojusz nigdy nie był silniejszy. Zastępczyni sekretarza generalnego NATO Radmila Šekerinska mówiła o wielu formach, jakie przybierają dziś ataki hybrydowe. Podkreśliła też rolę instrumentów krajowych jako pierwszej linii odpowiedzi.

Przeczytaj pełne podsumowanie Teorii Zwycięstwa.

Czy Europa jest w stanie się obronić?

Pytanie, które przewijało się przez całe Forum, europejscy ministrowie obrony podjęli w panelu o tym właśnie tytule. Norweski minister obrony Tore O. Sandvik przekonywał, że Europejczycy, którzy chcą, by Stany Zjednoczone pozostały w Europie, powinni wydawać więcej na obronność. Ci, którzy spodziewają się ich wyjścia, powinni wydawać jeszcze więcej, ponieważ odstraszanie kosztuje znacznie mniej niż prowadzenie wojny. Wicepremier Niderlandów Dilan Yeşilgöz-Zegerius opisała, jak jej kraj uczy się od Ukrainy, od danych z pola walki po wspólną produkcję dronów. Lata niedoinwestowania podsumowała słowami: „Koniec z naiwnością“. Węgierski minister obrony Romulusz Ruszin-Szendi przedstawił ambicję nowego rządu, by przywrócić Węgry Europie. Rząd chce też zwiększyć wydatki na obronność z 2% w kierunku 5% PKB. Komisarz Andrius Kubilius wskazał rozdrobnienie europejskiego przemysłu obronnego jako jego główną słabość. Zauważył, że w tym roku Ukraina może stanąć w obliczu około 2 000 rosyjskich pocisków balistycznych, podczas gdy roczna produkcja pocisków PAC-3 wynosi około 700 sztuk.

Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz otworzył panel „How Can Europe Build the Military Power It Needs?“. Wskazał, że Polska uzyskała 44 mld euro w ramach unijnego instrumentu SAFE i przeznaczyła dwie trzecie tej kwoty na krajowy przemysł obronny. Minister wezwał do budowy europejskich łańcuchów dostaw i linii serwisowych na terytorium Europy, w tym dla pocisków Patriot. Opowiedział się też za stałą obecnością wojsk USA w Polsce, która pozwoliłaby Warszawie wziąć na siebie większą odpowiedzialność za wschodnią flankę. Litewski minister obrony narodowej Robertas Kaunas nie pozostawił wątpliwości co do determinacji swojego kraju: „Będziemy walczyć, będziemy bronić naszego domu“.

Uhonorowanie odwagi

Drugi dzień otworzyła ceremonia uhonorowania odwagi w obronie wolności. Kateryna „Ptashka“ Poliszczuk to ukraińska sanitariuszka bojowa, która opatrywała rannych w bunkrach Azowstalu. Przeżyła rosyjską niewolę i powróciła na front. Otrzymała pierwszą w historii Nagrodę Lorda Ashcrofta za Odwagę (Lord Ashcroft Award for Courage) z rąk jej fundatora, Lorda Ashcrofta. Laudację wygłosił gen. David Petraeus. W swoim wystąpieniu „Ptashka“ mówiła o ukraińskich jeńcach wojennych wciąż przetrzymywanych przez Rosję. Prosiła Europę o partnerstwo w walce, którą Ukraina nadal prowadzi. Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha, który dołączył do ceremonii, wezwał do zintensyfikowania starań o uwolnienie jeńców.

Gen. broni (w st. spocz.) Keith Kellogg, były specjalny wysłannik USA ds. Ukrainy, otrzymał Nagrodę Jacka Stronga 2026 (Jack Strong Award). Nagroda jest przyznawana dla upamiętnienia gen. Ryszarda Kuklińskiego, polskiego oficera, który w czasie zimnej wojny przekazywał Stanom Zjednoczonym tajemnice Układu Warszawskiego. Służba gen. Kellogga obejmuje ponad pięć dekad, od Wietnamu po Radę Bezpieczeństwa Narodowego. Generał został uhonorowany za wkład w bezpieczeństwo wspólnoty euroatlantyckiej.

Przeczytaj więcej o tegorocznych laureatach.

Sankcje i zamrożone aktywa

Drugiego dnia odbył się panel „The Return of Power Politics: Europe Between War and Rivalry“, moderowany przez prof. Katarzynę Pisarską. Zasiedli w nim ministrowie spraw zagranicznych Polski, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Norwegii. Dzień wcześniej Unia Europejska przyjęła największy w historii jednorazowy pakiet wpisów na listy sankcyjne. Wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski wyznaczył czerwoną linię w sprawie zamrożonych rosyjskich aktywów państwowych. Ich zwrot Moskwie mógłby nastąpić tylko „po naszym trupie“. Przekonywał, że wojny kończą się wtedy, gdy agresor zostaje skłoniony do ograniczenia swoich ambicji, a nie wtedy, gdy od ofiary żąda się kapitulacji. Jego zdaniem Putinowi pozostały już tylko dwie karty: ukryta mobilizacja i zima. Jeśli Europa wywiąże się ze zobowiązań przyjętych w Hadze i Ankarze, do końca dekady wystawi armie, których Rosja nie będzie w stanie skutecznie zaatakować.

Minister spraw zagranicznych Niemiec Johann Wadephul ujął stanowisko Berlina w jednym zdaniu: „To nie czas na łagodzenie reżimu sankcyjnego, lecz na jego zaostrzenie“. Minister spotkał się wcześniej z Siergiejem Ławrowem w Nowym Jorku i nie dostrzegł gotowości Rosji do zawieszenia broni. Wezwał, by ewentualny rozejm objął także Morze Czarne. Brytyjski minister spraw zagranicznych Ed Miliband wezwał sojuszników, by egzekwowali od Moskwy pełny rozejm energetyczny: „Tylko w zeszłym tygodniu odnotowaliśmy 200 rosyjskich ataków na ukraińską infrastrukturę energetyczną“. Jako priorytety na zimę wskazał wsparcie fiskalne, wsparcie energetyczne i zaostrzenie sankcji. Zadeklarował także gotowość Wielkiej Brytanii do działania w sprawie zamrożonych aktywów. Minister spraw zagranicznych Norwegii Espen Barth Eide ostrzegł, że sposób zakończenia wojny rzuci długi cień na przyszłe bezpieczeństwo Europy. Z tego powodu jej wynik jest sprawą całego kontynentu.

Ponadpartyjny głos z Kapitolu

Senator Roger Wicker, przewodniczący Komisji Sił Zbrojnych Senatu, przewodził ponadpartyjnej delegacji Kongresu. W jej skład weszli senatorowie Kevin Cramer i Gary Peters oraz członkowie Izby Reprezentantów Jason Crow, Dan Crenshaw, Jim Himes i Marc Veasey. Debatę „Will the Transatlantic Alliance Hold?“ moderował przewodniczący Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa Wolfgang Ischinger. Senator Wicker docenił w niej, że sojusznicy osiągnęli cel 5% przed czasem. Uznał to za sygnał, że także Stany Zjednoczone muszą pogłębić swoje zaangażowanie. Zapytany o amerykańsko-rosyjskie porozumienie w sprawie oleju napędowego przyznał, że wywołało ono niepokój w całym Sojuszu. Ocenił jednak, że jego realizacja jest mało prawdopodobna.

Członkowie Kongresu brali udział w wielu punktach programu. Kongresmen Crow wystąpił w debacie „The West Under Attack: Confronting Malign Powers“ wraz z baronową Catherine Ashton, adm. (w st. spocz.) Robem Bauerem i Robertem Habeckiem. Kongresmen Crenshaw rozmawiał z gen. Keithem Kelloggiem i gen. Davidem Petraeusem o lekcjach z dekad amerykańskich wojen i dyplomacji. Kongresmeni Himes i Veasey zabrali głos w sprawie stabilności strategicznej, wywiadu i odporności energetycznej. Przedstawiciele obu partii podkreślali, że Waszyngton nadal będzie potrzebował silnych i zdolnych do działania europejskich sojuszników. Popierali NATO, w którym Europa przejmuje większą część ciężaru.

Stały przedstawiciel USA przy NATO Matthew G. Whitaker wziął udział w debacie „NATO 3.0: Keeping the Americans In, the Russians Out, and the EU Up“. W kuluarach potwierdził, że dostawy amerykańskiej broni dla Ukrainy finansowane przez europejskich sojuszników są kontynuowane. Były sekretarz obrony USA Lloyd Austin mówił o tym, czego wymagać będzie zwycięstwo w następnej wojnie. Sesja Night Owl dotyczyła tego, jak wybory śródokresowe w USA mogą wpłynąć na przyszłość NATO.

Norwegia – Kraj Partnerski WSF 2026

Norwegia jako Kraj Partnerski była obecna w całym programie Forum. Było to zwieńczenie roku współpracy, w ramach którego delegacje WSF odwiedziły Oslo. W Warszawie wystąpili minister spraw zagranicznych Espen Barth Eide i minister obrony Tore O. Sandvik. Wystąpiła także minister klimatu i środowiska Sigrun Aasland, która mówiła o bezpieczeństwie i zrównoważonym rozwoju w Arktyce. W Forum uczestniczyło również norweskie kierownictwo wojskowe. Norwegia odgrywa rosnącą rolę na wschodniej i północnej flance NATO. Jej systemy obrony powietrznej NASAMS chronią przestrzeń powietrzną Litwy, a Kongsberg otwiera nowy zakład w Polsce. Nadaje to partnerstwu namacalny wymiar wojskowy. Ramy analityczne partnerstwa wyznaczył raport roczny WSF 2026 „Securing Europe from the Eastern Flank to the High North“.

Poza główną sceną

Konferencji towarzyszył szereg wydarzeń dodatkowych, wśród których szczególne miejsce zajęło Oficjalne Przyjęcie w Pałacu Prezydenckim. W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego prelegentów Forum powitali sekretarz stanu Marcin Przydacz, szef Biura Polityki Międzynarodowej, oraz sekretarz stanu Bartosz Grodecki, szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

Spojrzenie w przyszłość

Warsaw Security Forum dziękuje wszystkim prelegentom, uczestnikom, partnerom i wolontariuszom, dzięki którym 13. edycja stała się żywym wyrazem tegorocznego przesłania. Jedności nie można dziś traktować jako oczywistości. Społeczność zgromadzona w Warszawie pokazała, co w praktyce oznacza United We Stand. Nagrania sesji Forum są dostępne na kanale WSF w serwisie YouTube, a zdjęcia w galerii WSF 2026.

Praca Forum trwa przez cały rok. Wnioski z raportu rocznego WSF 2026 zostaną zaprezentowane w parlamentach kolejnych państw regionu. Strategic Dialogues, Public Dialogues i misje Dyplomacji Parlamentarnej przeniosą debatę z Warszawy do sojuszniczych stolic.

Save The Date: Warsaw Security Forum 2027 odbędzie się w dniach 27–28 września 2027 r.