Autor: Reuben F. Johnson

Skomplikowany Sojusz Trójstronny

Utrzymanie spójności sojuszu państw demokratycznych, z których każde posiada własne kierownictwo polityczne oraz wewnętrzne priorytety, zawsze będzie zadaniem bez porównania trudniejszym niż dowodzenie w systemie dyktatorskim. W przypadku Republiki Korei (ROK) oraz jej dwóch głównych partnerów w Azji – Stanów Zjednoczonych i Japonii – liczba komplikacji pozostaje znacząca, mimo że „klub” ten liczy zaledwie trzech członków.

Państwa te dzielą wspólne interesy w sferze bezpieczeństwa i obrony, jednak istnieje również szereg zagadnień pozamilitarnych – takich jak handel, stabilność gospodarcza, rozwój technologiczny czy swoboda żeglugi – które wszystkie trzy strony wspierają i w ramach których współpracują w stopniu umożliwiającym ich promocję. Niemniej jednak, jak zauważył niegdyś marszałek Foch, utrzymanie sojuszu narodów dążących do wspólnego celu strategicznego nigdy nie jest procesem wolnym od przeszkód. Koalicja ta nieuchronnie pozostaje obarczona licznymi wyzwaniami.

Nawet w okresach stabilności polityki wewnętrznej poszczególnych sygnatariuszy – niezależnie od sytuacji w sferze bezpieczeństwa czy potencjalnych scenariuszy konfliktowych – relacje na linii USA–Republika Korei–Japonia stanowią prawdopodobnie jeden z najbardziej złożonych układów trójstronnych w czasach współczesnych. Dzieje się tak pomimo licznych celów i wartości, które państwa te wspólnie wyznają.

W następstwie wyjątkowo trudnego roku w polityce wewnętrznej Republiki Korei pojawia się pytanie o możliwość spowolnienia, zakłócenia lub innych modyfikacji w funkcjonowaniu tego trójstronnego porozumienia. Wydarzeniem definiującym ten przełomowy moment były czerwcowe wybory prezydenckie w Seulu oraz procesy je poprzedzające. Kryzys ten został zainicjowany wprowadzeniem stanu wojennego przez prezydenta Yoon Suk Yeola 3 grudnia 2024 roku. Wywołało to kaskadę reakcji budzących poważne zaniepokojenie w Japonii oraz na arenie międzynarodowej, a kluczowe pytanie dotyczyło potencjalnego załamania stabilności politycznej Republiki Korei.

Jak podkreślono w jednej z niedawnych analiz: „Wprowadzenie stanu wojennego przez południowokoreańskiego prezydenta Yoon Suk Yeola 3 grudnia 2024 roku zapoczątkowało ciąg zdarzeń, które wzbudziły poważne obawy w Japonii i na świecie co do stabilności politycznej Korei”. Do czasu wyborów prezydenckich kryzys ten trwał już ponad sześć miesięcy. „Deficyt przywództwa zarówno krajowego, jak i dyplomatycznego wysokiego szczebla nie mógł nastąpić w gorszym momencie, biorąc pod uwagę powrót Donalda Trumpa na urząd prezydenta USA i późniejsze nałożenie przez jego administrację ceł na ten silnie uzależniony od eksportu kraj” – kontynuowano w tej samej ocenie.

Wydarzenia z tego okresu mówią wiele o tym, dlaczego wspomniany sojusz trójstronny nadal trwa, a z czasem wręcz ulega wzmocnieniu. W ciągu sześciu miesięcy poprzedzających wybory Japonia uważnie monitorowała sytuację, podejmując kroki na rzecz przywrócenia normalności w obliczu braku stabilnego przywództwa w Korei Południowej. Rząd w Tokio zapewniał wsparcie dyplomatyczne Republice Korei i ściśle koordynował działania z instytucjami państwowymi w Seulu. Obie stolice nie wahały się w tym czasie kontynuować działań na rzecz zacieśniania współpracy dwustronnej (Japonia–ROK) oraz trójstronnej (USA–ROK–Japonia).

Wnioski płynące z tych doświadczeń uwypuklają fundamentalną różnicę między dyktaturami a demokracjami. Dyktatury są kruche; demokracje wykazują odporność. To zazwyczaj dyktatury są państwami wywołującymi wojny. Demokracje rzadko – jeśli w ogóle – prowadzą wojny między sobą. Pomimo istniejących komplikacji w ramach tego trójstronnego sojuszu, jego poszczególni członkowie podejmą wszelkie możliwe środki, aby zapewnić jego spójność i zachować wspólną zdolność do regeneracji.

Autor: Reuben F. Johnson 

This research was supported by the Korea Foundation

Całość raportu dostępna w języku angielskim.