Autor: Jakub Wernik, Jagoda Synowiec, Wiktoria Barteczko, Aleksander Bandyk

Gwałtowna zmiana położenia strategicznego Polski po 2022 roku, wywołana pełnoskalową agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, wymu- siła radykalne przyspieszenie oraz rozszerzenie programów modernizacji Sił Zbrojnych rp. Choć Polska od 2015 roku wypełniała sojusznicze za- lecenia nato, przeznaczając na obronność mini- mum 2% pKb, konflikt za wschodnią granicą stał się impulsem do bezprecedensowego skoku wydatków. Osiągnięto to poprzez wdrożenie dwufila- rowego modelu finansowania: podstawę stanowią sztywne nakłady ujęte bezpośrednio w budżecie państwa, a drugim, elastycznym źródłem stał się pozabudżetowy Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych (fwsz), zasilany głównie mechanizmami dłużnymi. W 2025 roku łączne wydatki zaplanowano na poziomie 4,7% pKb, co dawało kwotę około 186,5 mld pln (w tym 124,3 mld pln z budżetu oraz prognozowane 76,3 mld pln z fwsz), chociaż metodologia nato ostatecznie wskazała realne wykonanie na poziomie 4,48% pKb. Od roku 2026 dodatkowym źródłem finansowania jest program safe. W maju 2026 roku sfinalizowano umowę, na mocy której Polska uzyskała dostęp do blisko 185 mld pln (43,7 mld euro). Środki te trafiają bezpośrednio na konto fwsz zarządzanego przez bgK. Wpływ safe nie zwiększa skokowo pierwotnie planowanych wydatków na bieżący rok. W efekcie w 2026 roku polski budżet obronny osiągnął rekordowy pułap 201 mld pln (co stanowi aż 4,83% pKb), na co składa się 124,8 mld pln z budżetu państwa (3,0% pKb) oraz 79,5 mld pln z fwsz. Na oficjalne, zweryfikowane statystyki i podsu- mowania kwatery głównej nato dla tego okresu musimy jeszcze poczekać.

W związku z brakiem jednoznacznych perspektyw na pomyślne (tj. związane ze zwycięstwem Ukrainy) zakończenie wojny rosyjsko-ukraińskiej w najbliższym czasie, zwiększenie zdolności militarnych na wszystkich polach (poprawa operacyjności i modernizacja technologiczna sił lądowych, powietrznych i marynarki wojennej, a także rozwinięcie umiejętności z zakresu cyberbezpieczeństwa, odporności względem zagrożeń hybrydowych i wydolności narodowego przemysłu zbrojeniowego) pozostanie priorytetem polskich władz. Należy oczekiwać, że nakłady na obronność będą w kolejnych latach utrzymywać się na wysokim poziomie, choć tempo realizacji poszczególnych programów modernizacyjnych będzie uzależnione od sytuacji makroekonomicznej, dostępności finansowania oraz zdolności przemysłu do terminowej realizacji zamówień.