Partnerstwo Wschodnie wchodzi w 2026 roku w siedemnasty rok istnienia w momencie zbiegu kilku procesów o fundamentalnym znaczeniu dla jego przyszłości: losy sześciu państw partnerskich – Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy – rozchodzą się dziś bardziej niż kiedykolwiek – od otwierania kolejnych klastrów negocjacji akcesyjnych, przez nowe ramy partnerstwa, po faktyczne zamrożenie współpracy. Wojna Rosji przeciwko Ukrainie nadal definiuje warunki bezpieczeństwa całego kontynentu, a erozja dotychczasowego ładu międzynarodowego i rosnąca obecność Chin, Turcji i państw Zatoki w regionie zmuszają Unię do rewizji własnego podejścia do polityki wschodniej – podejścia, którego instrumenty finansowe zostaną zdefiniowane w toczących się właśnie, wchodzących w decydującą fazę negocjacjach nad Wieloletnimi Ramami Finansowymi UE na lata 2028–2034. Przedstawiona w dalszej części dokumentu koncepcja, wraz z rekomendacjami dotyczącymi jej wdrożenia w toczących się negocjacjach budżetowych, ma pozwolić Unii Europejskiej sprostać wyzwaniom opisanym powyżej i zbudować z jej wschodnimi sąsiadami partnerstwo trwałe, oparte na wzajemnych korzyściach i zdolne wzmocnić bezpieczeństwo całego kontynentu.
Autor: Ewa Polak
Opublikowano: 26/10/2026
16 września, w orędziu o stanie Unii, przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała, że chce pracować nad otwarciem Kanadzie drogi do statusu pierwszego „członka stowarzyszonego” Unii. Takiego statusu nie przewidują traktaty, jego treść trzeba dopiero wypracować, a według medialnych doniesień państwa członkowskie nie były wcześniej poinformowane o pomyśle.
Autor: Ewa Polak
Opublikowano: 06/10/2026
Porozumienie zawarte między Kurdami a rządem Ahmeda asz-Szary to bardzo dobra wiadomość stwarzająca szanse na stabilizację Syrii. Jego kluczowym elementem jest ogłoszone przez Mazluma Abdi rozwiązanie Syryjskich Sił Demokratycznych (SDF) jako odrębnej formacji i integracja struktur z syryjskimi siłami rządowymi na zasadzie zorganizowanej poprzez utworzenie na bazie SDF 5 nowych brygad. Porozumienie to jest również w interesie Europy, gdyż jego skuteczna implementacja zmniejszyłaby ryzyko presji migracyjnej i podwyższonego zagrożenia terrorystycznego.
Autor: Witold Repetowicz
Opublikowano: 25/09/2026
Wystąpienie prezydenta Palestyny Mahmuda Abbasa zostało odtworzone z nagrania, bo jego delegacja nie otrzymała amerykańskich wiz. Abbas mówił o ludobójczej wojnie w Gazie, ostrzegał, że zagrożone jest już samo istnienie narodu palestyńskiego, i zaapelował do Donalda Trumpa, by dotrzymał zobowiązania, że nie dopuści do aneksji ziem palestyńskich.
Autor: Maciej Dachowski
Opublikowano: 25/09/2026
Pierwszy dzień debaty przyniósł wspólną diagnozę rozpadu porządku. Drugi przyniósł spór o to, czy ONZ warto w ogóle naprawiać. Premier Rwandy Justin Nsengiyumva stwierdził, że Organizacja lepiej reaguje na kryzysy, niż im zapobiega, i że instytucje zdobywają legitymację nie obietnicami, lecz wynikami.
Autor: Maciej Dachowski
Opublikowano: 24/09/2026
Z wystąpień pierwszego dnia debaty generalnej Zgromadzenia Ogólnego ONZ wyłania się dość spójna diagnoza, na którą nie ma wspólnego lekarstwa. Sekretarz generalny ONZ António Guterres mówił o czterech wyzwaniach związanych ze sprawowaniem władzy, czyli wojnie, nierównościach, zmianie klimatu i sztucznej inteligencji.
Autor: Maciej Dachowski
Opublikowano: 23/09/2026
Gdy Pentagon dokonuje przeglądu amerykańskiej obecności wojskowej w Europie, a stolice sojusznicze szacują jego możliwe następstwa, przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wykorzystała wrześniowe orędzie o stanie Unii do przedstawienia dwóch inicjatyw szczególnie wykraczających poza dotychczasowy repertuar unijnej polityki zewnętrznej: oferty statusu członka stowarzyszonego dla Kanady oraz projektu Europejskiej Rady Bezpieczeństwa.
Autor: Patryk Litwinski
Opublikowano: 23/09/2026
7 września 2026 roku w Kabulu podpisano umowę, która w normalnych okolicznościach byłaby wiadomością wyłącznie branżową. Saudyjska grupa Delta zawarła z talibskim Ministerstwem Górnictwa i Ropy porozumienie w sprawie poszukiwania ropy i gazu na zachodzie kraju, w prowincji Herat, przy granicy z Iranem i Turkmenistanem.
Autor: Maciej Dachowski
Opublikowano: 22/09/2026
Wybory do Dumy, które odbędą się 18-20 września, są nie tyle aktem demokratycznym, ile pośrednim wskaźnikiem, w jaką stronę zmierza rosyjski reżim autorytarny. Wyniki tego quasiwyborczego spektaklu pozwolą ocenić, jak skutecznie Kreml zdoła utrzymać pozory stabilności w obliczu rosnących strat na froncie, wewnętrznych podziałów w elitach walczących o przejęcie skonfiskowanego majątku oraz społecznego kontraktu, który od roku 2000 był już trzykrotnie redefiniowany i stopniowo pozbawiany treści w jakikolwiek sposób pozytywnie wpływającej na życie zwykłych obywateli.
Autor: Miłosz J. Cordes
Opublikowano: 18/09/2026
Od 2022 roku Rosja systematycznie atakuje ukraińską infrastrukturę energetyczną. Pierwsza fala ataków celowała w podstacje, uniemożliwiając dystrybucję energii; druga uderza bezpośrednio w moce wytwórcze. Według danych cytowanych przez BGK, Ukraina utraciła około 70% przedwojennej mocy wytwórczej energii, a produkcja gazu spadła w 2025 roku o około 40%. Celem energetycznego terroryzmu pozostaje sparaliżowanie gospodarki i złamanie woli oporu – nie tylko poprzez utrudnienia wynikające z ograniczeń w dostępie do prądu, wody i ogrzewania, ale przez warunki bezpośrednio zagrażające życiu cywilów, zwłaszcza w okresie zimowym.
Autor: Ewa Polak
Opublikowano: 15/09/2026
1 września 2026 roku Biszkek przyjął siedemnastu szefów państw i rządów na doroczny szczyt Szanghajskiej Organizacji Współpracy, dwudziesty szósty w jej historii, zwołany w dwudziestą piątą rocznicę powstania organizacji. Gospodarz spotkania, Kirgistan, który właśnie zakończył roczne przewodnictwo, kilka tygodni wcześniej został wybrany na niestałego członka Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych na lata 2027 i 2028, a w tych samych wyborach miejsce dla grupy zachodniej przegrały Niemcy.
Autor: Maciej Dachowski, Ewa Polak
Opublikowano: 04/09/2026
Na kilka dni przed pierwszym szczytem Karpackiej Inicjatywy Integracyjnej, zaplanowanym na wrzesień 2026 roku w obwodzie iwanofrankiwskim, Warszawa wciąż nie wie, kogo na niego wyśle. Na szczyt Wołodymyr Zełenski zaprosił przedstawicieli siedmiu państw regionu, a wśród nich Polskę, on sam pilotuje projekt osobiście, część liderów już potwierdziła udział, na miejsce ma przyjechać ponad pięciuset przedstawicieli biznesu, a mimo to polska decyzja o szczeblu reprezentacji nadal nie zapadła.
Autor: Maciej Dachowski
Opublikowano: 01/09/2026
Iran wychodzi z wojny z Izraelem i USA wzmocniony bez względu na to jakie poniósł koszty. Jeśli nie dojdzie do trwałego załamania negocjacji, może on zresztą bardzo szybko odrobić straty, a ze swoim potencjałem ma szansę stać się w ciągu kilku lat jedną z największych gospodarek na świecie. Kluczowe znaczenie ma przy tym nie kwestia nuklearna, lecz rozgrywka o Cieśninę Ormuz.
Autor: Witold Repetowicz
Opublikowano: 26/08/2026
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności powstał jako narzędzie szybkiej, punktowej pomocy między sąsiadami w odpowiedzi na zdarzenia przekraczające możliwości reakcji jednego państwa – od pożarów, powodzi i trzęsień ziemi, po awarie przemysłowe, skażenia chemiczne czy katastrofy spowodowane przez człowieka. Dwie ostatnie dekady, a zwłaszcza wydarzenia ostatnich lat – pandemia COVID-19 i wojna w Ukrainie – przetestowały go jednak w sposób, jakiego architekci mechanizmu nie przewidzieli: nie jako pojedyncze, zamknięte zdarzenie, lecz jako przewlekły, wielowymiarowy kryzys bez jasnego momentu zakończenia.
Autor: Ewa Polak
Opublikowano: 24/08/2026
Pod koniec marca 2026 roku, miesiąc po wybuchu wojny z Iranem, Wołodymyr Zełenski objechał w trzy dni Dżuddę, Abu Zabi, Dohę i Amman. Z Arabią Saudyjską, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Katarem i Jordanią podpisał umowy o współpracy obronnej, przewidujące wspólne inwestycje, wspólną produkcję oraz przekazywanie doświadczeń i rozwiązań w obronie przed rakietami i bezzałogowcami.
Autor: Maciej Dachowski
Opublikowano: 20/08/2026
W ostatnich miesiącach obserwujemy bardzo znaczącą zmianę w relacjach międzynarodowych. Zmienia się sposób, w jaki państwa budują swoją pozycję w systemie międzynarodowym. Coraz więcej państw średnich nie organizuje już całej swojej strategii wokół jednego centrum ani nie traktuje relacji z konkurującymi mocarstwami jako wzajemnie wykluczających się.
Autor: Maciej Dachowski
Opublikowano: 17/08/2026
Szczyt w Ankarze dostarczy kontraktów, memorandów i listów intencyjnych, jednak nie wyklaruje tego, czego Europie brakuje w stopniu szczególnie dotkliwym - własnej odpowiedzi na pytanie o długofalowy kierunek podejmowanej transformacji. U źródła współczesnego kryzysu tożsamościowego leży bowiem nie deficyt środków finansowych, lecz brak wspólnej europejskiej kultury strategicznej, który Ankara może szczególnie uwidocznić, udowadniając, że materialne zbrojenia wyprzedzają zdolność do definiowania kierunków wspólnego działania.
Autor: Patryk Litwiński
Opublikowano: 06/07/2026
