Autor: Agnieszka Grzegorzewska, Maciej Filip Bukowski

Bezpieczeństwo i Sojusz Północnoatlantycki są jednym z obszarów, w których kształtowanie społecznej percepcji wydarzeń ma bezpośrednie znaczenie dla odporności państwa. Zaufanie do sojuszy międzynarodowych, ocena zagrożeń zewnętrznych oraz społeczna akceptacja dla decyzji dotyczących obronności wpływają nie tylko na debatę polityczną, lecz również na zdolność państwa do prowadzenia długofalowej polityki bezpieczeństwa. W przypadku Polski szczególne znaczenie ma sposób postrzegania NATO jako podstawowego punktu odniesienia dla dyskusji o bezpieczeństwie, relacjach ze Stanami Zjednoczonymi, wojnie w Ukrainie i zagrożeniu ze strony Rosji.

Po rozpoczęciu pełnoskalowej agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w 2022 roku rola Sojuszu w europejskiej debacie o bezpieczeństwie wyraźnie wzrosła, obejmując kwestie wzmacniania wschodniej flanki, rozwoju zdolności obronnych państw członkowskich, zwiększania wydatków wojskowych oraz wsparcia udzielanego Ukrainie. Jednocześnie wzrosło znaczenie informacji i narracji dotyczących oceny zagrożeń, odpowiedzialności za eskalację napięć oraz wiarygodności zobowiązań sojuszniczych.

Problematyka NATO tworzy szczególnie podatny obszar dla rozwoju narracji dezinformacyjnych i manipulacyjnych. Kwestie związane z bezpieczeństwem militarnym bezpośrednio odwołują się do obaw przed wojną, poczucia zagrożenia oraz niepewności dotyczącej przyszłości. Przekazy dotyczące Sojuszu mogą przy tym wykorzystywać rzeczywiste wydarzenia, decyzje dotyczące wydatków obronnych czy spory między państwami członkowskimi, przedstawiając je jednak w sposób selektywny lub pozbawionymi szerszego kontekstu. W ten sposób dyskusja o konkretnych decyzjach
dotyczących bezpieczeństwa może zostać włączona w znacznie szersze schematy interpretacyjne odnoszące się do roli NATO, relacji transatlantyckich czy miejsca Polski w europejskim systemie bezpieczeństwa.

Niniejszy policy brief koncentruje się szerszych narracjach dezinformacyjnych dotyczących NATO obecnych w polskojęzycznej i rosyjskojęzycznej przestrzeni informacyjnej. Narracje rozumiane są jako powtarzalne schematy interpretacyjne, które łączą wydarzenia, argumenty i informacje w określony obraz rzeczywistości. Analiza na tym poziomie pozwala lepiej zrozumieć, w jaki sposób debata dotycząca NATO i bezpieczeństwa euroatlantyckiego może być wykorzystywana do kształtowania  postrzegania zagrożeń, relacji między państwami oraz wiarygodności instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.